Ons lichaam weet heel goed hoe het ons op natuurlijke wijze in balans moet houden – al vergeten we dat vandaag de dag te vaak. Een groot onderzoek naar de effecten van beweging op de mentale gezondheid heeft nu uitgewezen dat beweging vaak effectiever is om de problemen op te lossen dan medicatie of therapie.
We weten natuurlijk al langer dat beweging goed voor ons is, maar deze bevestiging laat zien dat het echt van grote waarde is om beweging als hoofdcomponent in te zetten tijdens de behandeling van mentale problemen als depressie, angststoornissen of burn-out.
Het onderzoek
Het onderzoek – dat de meeste cases tot nu toe bestudeerde – bestond uit een uitgebreide meta-analyse door onderzoekers van de University of South Australia. Het heeft als hoofdconclusie dat fysieke activiteit een krachtig middel kan zijn tegen depressie. De studie analyseerde 97 eerdere onderzoeken met in totaal maar liefst 130.000 proefpersonen, en hieruit kwam voor dat fysieke inspanning een grotere impact heeft op het verbeteren van de mentale gezondheid dan behandelingen uit de reguliere gezondheidszorg. Denk hierbij aan antidepressiva of langdurige therapie.
Volgens de studie kan beweging tot wel 1,5 keer effectiever zijn dan medicatie of psychotherapie. Dit betekent dat mensen die regelmatig sporten vaak sneller en beter herstellen van depressieve episodes dan degenen die alleen gebruik maken van medicatie of therapie.
Waarom beweging effectief depressie tegengaat
Er zijn verschillende redenen waarom beweging zo’n krachtige invloed heeft op onze geestelijke gezondheid. Sommige van deze redenen zijn meetbaar, maar sommige ook niet. Die komen neer op een dieper weten dat terug te zien is in de rest van de natuur. Veel dieren, zoals bijvoorbeeld honden, schudden emoties en stress letterlijk van zich af. Voor ons mensen werkt dit ook zo. We hebben beweging letterlijk nodig om stress en emoties vanbinnen in beweging te houden, anders bouwen deze zich op en creëren ze blokkades en problemen. Wat betreft meetbare effecten zijn er de volgende voordelen van beweging voor de mentale gezondheid:
Sociale interactie: veel vormen van beweging, zoals teamsporten of groepslessen, bevorderen sociale interactie, wat isolatie vermindert en het gevoel van gemeenschap versterkt.
Endorfineproductie: beweging stimuleert de productie van endorfines, de ‘gelukshormonen’, die we nodig hebben om ons goed, blij en ontspannen te voelen.
Verbeterde slaap: regelmatige beweging zorgt ervoor dat je beter slaapt, vanwege de positieve hormonen die vrijkomen tijdens beweging en simpelweg omdat je op een gezonde manier energie verbruikt.
Stressvermindering: beweging helpt bij het verminderen van stresshormonen zoals cortisol, waardoor je je kalmer en blij voelt.
Beweging als aanvulling
Hoewel deze bevindingen veelbelovend zijn, is het belangrijk om te erkennen dat er uitzonderingen zijn. Voor sommige mensen is medicatie absoluut noodzakelijk, vooral in gevallen van ernstige depressie of andere complexe psychische aandoeningen. Beweging kan voor deze personen een aanvullende behandeling zijn, maar niet altijd een vervanging.
Daarnaast zijn er situaties waarin fysieke activiteit geen optie is. Mensen met bepaalde lichamelijke beperkingen of gezondheidsproblemen kunnen wellicht niet aan intensieve fysieke activiteit deelnemen. In zulke gevallen moeten alternatieve behandelingen zoals medicatie en therapie uiteraard beschikbaar en toegankelijk blijven.
Het is vooral belangrijk dat we deze resultaten serieus nemen en beweging inzetten als behandeling voor depressie en andere mentale aandoeningen, voordat er zware medicatie wordt aanbevolen. Ook als depressie geen risico is kan dagelijkse beweging in je routine brengen enorm veel doen om ook mentaal lekker in je vel te zitten.